Statushouders & Werk

Hoe zorgen we ervoor dat statushouders ook in de toekomst hun weg vinden naar werk? Die vraag stond maandag 11 mei centraal tijdens de bijeenkomst ‘Statushouders & werk in de toekomst’ in de Koppelkerk in Bredevoort. Werkgevers, HR-professionals, beleidsmakers, begeleiders én ervaringsdeskundigen gingen met elkaar in gesprek over kansen, knelpunten en oplossingen. De opbrengst vormt belangrijke input voor het werkplan van 2027.

Geen gewone bijeenkomst

Al bij binnenkomst was duidelijk dat dit geen gewone bijeenkomst zou worden. In het boekencafé van de Koppelkerk werden de gasten ontvangen door 5 statushouders uit het project 'Wereldburgers voor de klas'. Via een uitgebreid Arabisch buffet vonden deelnemers hun plek aan tafels waar bewust mensen bij elkaar werden gezet die elkaar nog niet kenden.

Onder leiding van een Wereldburger ontstonden gesprekken over verrassend persoonlijke vragen. Wat wilde je vroeger worden? Hoe ziet jouw netwerk eruit? Welke mensen hebben jou geholpen op weg naar werk? Daarmee lag direct een belangrijk thema van de middag op tafel: verbinding.

Niet praten óver, maar mét elkaar

Na de lunch deelden de Wereldburgers hun ervaringen en de gesprekken aan tafel. Eerst deden zij dat in hun eigen taal. Dat zorgde voor verwarring bij veel aanwezigen, precies zoals bedoeld. Het maakte voelbaar hoe het is wanneer gesprekken over je gaan, zonder dat je alles kunt volgen.

Wereldburgers voor de klas

Projectleider Saskia Ponten vertelde vervolgens over het project 'Wereldburgers voor de klas', dat sinds eind 2025 in de Achterhoek actief is. Daarna volgde een terugblik op de activiteiten van de afgelopen jaren en een vooruitblik op de plannen voor de toekomst.

Levendige discussie

Het 2e deel van de middag stond in het teken van een aantal prikkelende stellingen. Met een panel van werkgevers, opleiders, jobcoaches, bemiddelaars en regionale experts ontstond een open en soms stevige discussie.

Van ‘Any job’ naar een betere baan

Een van de onderwerpen was de zogeheten ABC-methode: Any job, Better job, Career. Veel aanwezigen herkenden dat statushouders vaak snel aan het werk gaan, maar daarna moeite hebben om door te groeien. De vraag wie moet investeren in die volgende stap, leverde een duidelijke conclusie op: dat is een gezamenlijke verantwoordelijkheid. Werkgevers, gemeenten, opleiders en Werkcentrum Achterhoek hebben hierin allemaal een rol. Ook bleek dat veel werkende statushouders niet weten welke mogelijkheden er zijn om zich verder te ontwikkelen.

Hoe belangrijk is de Nederlandse taal?

De stelling ‘Je hoeft geen Nederlands te spreken om te kunnen werken’ kreeg verrassend veel steun. Natuurlijk hangt het af van het soort werk, zo werd benadrukt. Maar deelnemers zagen ook dat werkgevers soms onnodig terughoudend zijn. Werkgevers kennen de mogelijkheden vaak onvoldoende en raken soms verstrikt in termen als ‘A2-taalniveau’ of ‘B1-inburgering’. Een terugkerende oproep was daarom: leg kansen en mogelijkheden uit in begrijpelijke werkgeverstaal. En zorg dat werkgevers en kandidaten elkaar daadwerkelijk ontmoeten. Want zodra mensen elkaar spreken, blijkt er vaak meer mogelijk dan vooraf gedacht.

Technologie als hulpmiddel

Ook de rol van technologie kwam aan bod. In eerste instantie waren veel deelnemers sceptisch over de stelling dat AI en andere technische hulpmiddelen de mogelijkheden op de werkvloer snel zullen vergroten. Gaandeweg veranderde dat beeld. Ervaringsdeskundigen vertelden hoe zij zelf al gebruikmaken van hulpmiddelen, zoals Co-pilot en vertaal-oortjes. Tegelijkertijd werd benadrukt dat techniek geen wondermiddel is. Niet iedereen is digitaal vaardig en een letterlijke vertaling houdt geen rekening met cultuurverschillen. Wel was er brede overeenstemming dat werkgevers beter geïnformeerd mogen worden over de hulpmiddelen die al beschikbaar zijn.

Acceptatie gebeurt niet vanzelf

De stelling dat personeelstekorten automatisch leiden tot acceptatie van nieuwe werknemers op de werkvloer kreeg weinig steun. Veel aanwezigen wezen erop dat draagvlak binnen een organisatie actief aandacht vraagt. Een van de meest besproken inzichten van de middag was de kracht van een persoonlijke ambassadeur. Iemand zei: "Deze persoon moet je echt leren kennen." Dat kan het verschil maken tussen een eerste kans en geen kans. Daaruit ontstond een concrete oproep aan alle aanwezigen: "Wees een ‘kruiwagen’ voor een statushouder. Introduceer iemand in je netwerk, breng mensen met elkaar in contact en help deuren openen."

Het belang van een netwerk

Ook de laatste stelling zorgde voor herkenning: ‘Zonder informeel netwerk geen baan.’ Hoewel sommige statushouders zelf snel een netwerk weten op te bouwen, bleek uit de gesprekken dat ondersteuning hierbij vaak noodzakelijk is. Speeddates, gezamenlijke maaltijden, groepstrainingen en andere ontmoetingen kunnen helpen om contacten te leggen. Juist daar ontstaan vaak kansen die niet via een vacature of officiële route zichtbaar zijn.

Op weg naar 2027

De bijeenkomst maakte duidelijk dat er geen eenvoudige oplossing bestaat. Wel werd zichtbaar hoeveel kennis, ervaring en betrokkenheid er in de regio aanwezig is. Door werkgevers, professionals en ervaringsdeskundigen met elkaar in gesprek te brengen, ontstonden nieuwe inzichten én nieuwe verbindingen.

De opbrengsten van deze middag worden komende maanden verwerkt in het nieuwe werkplan voor 2027. Samen met recente onderzoeken en de ervaringen uit de praktijk vormen ze de basis voor de volgende stappen richting een arbeidsmarkt, waarin ook statushouders en asielzoekers volop kunnen meedoen.

 

Presentatie bijeenkomst Statushouders & Werk in de toekomst